你们好!
Witam Was!
Aby w najlepszy sposób zrozumieć jak wymawia się chińskie dźwięki należy zwrócić szczególną uwagę na tabelę wszystkich występujących w języku chińskim dźwięków. W najbliższych artykułach będę krok po kroku pokazywała jak najlepiej zrozumieć i nauczyć się wypowiadać poszczególne sylaby.
Tabela Pinyin jako strona www
Tabela Pinyin jako plik PDF
(Żródło: Tabela pinyin na Wikipedii)
Wielu osobom wydaje się, że język chiński to „studnia bez dna” z nieograniczoną ilością słów i możliwościami ich wypowiedzenia. Jak widać w powyższej tabelce ich ilość jest zdecydowanie ograniczona i nie wszystkie dźwięki łączą się ze sobą. Najmniej przykładów wyrazów jest z dźwiękiem „ü”. Jest zaledwie 20 sylab z dźwiękiem „ü”, które funkcjonują w języku chińskim.
Jak się najlepiej nauczyć go wymawiać? Jeżeli nie mieliście do czynienia z niemieckim umlautem, najlepiej mówiąc samogłoskę „i” przejść do samogłoski „u”. W celu poćwiczenia zachęcam do przesłuchania poniżej załączonego pliku dźwiękowego. Dźwięk podczas ćwiczenia wymawiania „ü” podobny jest do sygnału karetki.
| Grupa wygłosu z „ü” | ü | yu | nü | lü | ju | qu | xu |
| üe | yue | nüe | lüe | jue | que | xue | |
| üan | yuan | juan | quan | xuan | |||
| ün | yun | jun | qun | xun |
Poniżej załączony jest plik z wszystkimi 20 sylabami w pierwszym tonie w celu poćwiczenia tego właśnie dźwięku, gdyż jako jeden z nielicznych nie występuje on w języku polskim.
Zapewne zastanawiacie się dlaczego niektóre z powyższych przykładów zapisane są z umlautem, a niektóre bez. Otóż dzieje się tak, ponieważ niektóre sylaby nie występują w takiej konfiguracji z samogłoską „u”, więc w zapisie pinyin umlaut jest zbędny. I tak na przykład:
| ju | qu | xu |
| jue | que | xue |
| juan | quan | xuan |
| jun | qun | xun |
Nie mają zapisanego umlautu, ponieważ wyrazy te z „u” nie istnieją. Z kolei gdy na początku wyrazu występuje dźwięk „ü” umlaut jest zastępowany „y”, np.
| yu |
| yue |
| yuan |
| yun |
Jedynie wyrazy „nü”, „lü”, „nüe” oraz „lüe” mają w zapisie umlaut.
Wiele dźwięków w języku chińskim czytamy tak samo, lub bardzo podobnie jak w języku polskim. Po lewej stronie wypisałam dźwięki, które wymawia się w podobny sposób. Po prawej znajdują się dźwięki wymawiane inaczej, o których wspominałam już co nieco w poprzednim artykule.
|
TAK JAK W JĘZYKU POLSKIM |
INACZEJ JAK W JĘZYKU POLSKIM |
|||
| p | [pʰ] | b | [p] | pomiędzy b a p |
| m | [m] | d | [t] | pomiędzy d a t |
| f | [f] | g | [k] | pomiędzy g a k |
| t | [tʰ] | h | [x] | tylne h z mocniejszym wydechem |
| n | [n] | j | [tɕ] | pomiędzy dź a ć |
| l | [l] | q | [tɕʰ] | ć |
| k | [kʰ] | x | [ɕ] | ś |
| c | [tsʰ] | zh | [tʂ] | pomiędzy dż a cz |
| s | [s] | ch | [tʂʰ] | cz |
| sh | [ʂ] | sz | ||
| r | [ʐ] | ż | ||
| z | [ts] | między dz a c | ||
| w | [w] | ł | ||
| y | [j] | j oprócz yi, w której y wymawiamy jak i | ||
Moim zdaniem najtrudniejsze dźwięki dla Polaka do rozróżnienia to wszelkie kombinacje z dźwiękami o których wspominałam już wcześniej, a mianowicie:
| Chiński alfabet pinyin | Polska wymowa | |
| j q x
zi ci si zhi chi shi ri |
ji qi xi
zi ci si zhi chi shi ri |
dzi ci si
dzy cy sy dży czy szy ży |
Jest to coś, czego w języku polskim nie znajdziemy. Niestety z tymi dźwiękami trzeba się po prostu osłuchać. Najlepiej jest kojarzyć te dźwięki z wyrazami dotychczas poznanymi, np.:
- nazwami cyfr i liczb
| 7 | 七 | qī |
| 9 | 九 | jiǔ |
| 10 | 十 | shí |
- czasownikami
| jeść | 吃 | chī |
| wiedzieć | 知道 | zhīdao |
| iść | 去 | qù |
- rzeczownikami
| stół | 桌子 | zhuōzi |
| urodziny | 生日 | shēngrì |
| Herbata | 茶 | chá |
KOLEJNOŚĆ STAWIANIA TONÓW
W alfabecie chińskim pinyin tony stawiamy nad samogłoskami w kolejności zgodnej z kolejnością samogłosek w chińskim alfabecie, tj.
A O E I U Ü
Np.
bǎi
kuài
qǐ
shì
WYJĄTKI
- -ui np. huí (hłej)
- -iu np. liù (lijoł)
Bez względu na to, która literka jest pierwsza w alfabecie ton zawsze będzie padał na ostatnią samogłoskę.
Proponuję poćwiczenie pisania podstawowych sylab w języku chińskim. Poniżej jest nagranie 10 sylab wraz z tonami i link z odpowiedziami do ćwiczenia.
Życzę udanego ćwiczenia!
ODPOWIEDZI DO ĆWICZENIA NA PINYIN
Do przeczytania wkrótce!
再见!
Autor: Katarzyna Bańka
loading...

