Chińska wymowa – ciąg dalszy

你们好!

Witam Was!

Aby w najlepszy sposób zrozumieć jak wymawia się chińskie dźwięki należy zwrócić szczególną uwagę na tabelę wszystkich występujących w języku chińskim dźwięków. W najbliższych artykułach będę krok po kroku pokazywała jak najlepiej zrozumieć i nauczyć się wypowiadać poszczególne sylaby.

Tabela Pinyin jako strona www
Tabela Pinyin jako plik PDF

(Żródło: Tabela pinyin na Wikipedii)

Wielu osobom wydaje się, że język chiński to „studnia bez dna” z nieograniczoną ilością słów i możliwościami ich wypowiedzenia. Jak widać w powyższej tabelce ich ilość jest zdecydowanie ograniczona i nie wszystkie dźwięki łączą się ze sobą. Najmniej przykładów wyrazów jest z dźwiękiem „ü”. Jest zaledwie 20 sylab z dźwiękiem „ü”, które funkcjonują w języku chińskim.

Jak się najlepiej nauczyć go wymawiać? Jeżeli nie mieliście do czynienia z niemieckim umlautem, najlepiej mówiąc samogłoskę „i” przejść do samogłoski „u”. W celu poćwiczenia zachęcam do przesłuchania poniżej załączonego pliku dźwiękowego. Dźwięk podczas ćwiczenia wymawiania „ü” podobny jest do sygnału karetki.

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Grupa wygłosu z „ü” ü yu ju qu xu
üe yue nüe lüe jue que xue
üan yuan juan quan xuan
ün yun jun qun xun

Poniżej załączony jest plik z wszystkimi 20 sylabami w pierwszym tonie w celu poćwiczenia tego właśnie dźwięku, gdyż jako jeden z nielicznych nie występuje on w języku polskim.

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Zapewne zastanawiacie się dlaczego niektóre z powyższych przykładów zapisane są z umlautem, a niektóre bez. Otóż dzieje się tak, ponieważ niektóre sylaby nie występują w takiej konfiguracji z samogłoską „u”, więc w zapisie pinyin umlaut jest zbędny. I tak na przykład:

ju qu xu
jue que xue
juan quan xuan
jun qun xun

Nie mają zapisanego umlautu, ponieważ wyrazy te z „u” nie istnieją. Z kolei gdy na początku wyrazu występuje dźwięk „ü” umlaut jest zastępowany „y”, np.

yu
yue
yuan
yun

Jedynie wyrazy „nü”, „lü”, „nüe” oraz „lüe” mają w zapisie umlaut.

Wiele dźwięków w języku chińskim czytamy tak samo, lub bardzo podobnie jak w języku polskim. Po lewej stronie wypisałam dźwięki, które wymawia się w podobny sposób. Po prawej znajdują się dźwięki wymawiane inaczej, o których wspominałam już co nieco w poprzednim artykule.

 

TAK JAK W JĘZYKU POLSKIM

INACZEJ JAK W JĘZYKU POLSKIM

p [pʰ] b [p] pomiędzy b a p
m [m] d [t] pomiędzy d a t
f [f] g [k] pomiędzy g a k
t [tʰ] h [x] tylne h z mocniejszym wydechem
n [n] j [tɕ] pomiędzy a ć
l [l] q [tɕʰ] ć
k [kʰ] x [ɕ] ś
c [tsʰ] zh [tʂ] pomiędzy a cz
s [s] ch [tʂʰ] cz
sh [ʂ] sz
r [ʐ] ż
z [ts] między dz a c
w [w] ł
y [j] j oprócz yi, w której y wymawiamy jak i

Moim zdaniem najtrudniejsze dźwięki dla Polaka do rozróżnienia to wszelkie kombinacje z  dźwiękami o których wspominałam już wcześniej, a mianowicie:

 

Chiński alfabet pinyin Polska wymowa
 j           q          x

zi         ci         si

zhi      chi      shi      ri

 ji          qi         xi

zi         ci         si

zhi      chi      shi      ri

 dzi       ci         si

dzy      cy        sy

dży      czy      szy      ży

Jest to coś, czego w  języku polskim nie znajdziemy. Niestety z tymi dźwiękami trzeba się po prostu osłuchać. Najlepiej jest kojarzyć te dźwięki z wyrazami dotychczas poznanymi, np.:

 

  • nazwami cyfr i liczb
7
9 jiǔ
10 shí

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

  • czasownikami
jeść chī
wiedzieć 知道 zhī​dao
iść

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

  • rzeczownikami
stół 桌子 zhuō​zi
urodziny 生日 shēng​rì
Herbata chá

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

KOLEJNOŚĆ STAWIANIA TONÓW

W alfabecie chińskim pinyin tony stawiamy nad samogłoskami w kolejności zgodnej z kolejnością samogłosek w chińskim alfabecie, tj.
A O E I U Ü
Np.
bǎi
kuài

shì

WYJĄTKI

  • -ui np. huí (hłej)
  • -iu np. liù (lijoł)

Bez względu na to, która literka jest pierwsza w alfabecie ton zawsze będzie padał na ostatnią samogłoskę.

Proponuję poćwiczenie pisania podstawowych sylab w języku chińskim. Poniżej jest nagranie 10 sylab wraz z tonami i link z odpowiedziami do ćwiczenia.

Życzę udanego ćwiczenia!

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

ODPOWIEDZI DO ĆWICZENIA NA PINYIN

Do przeczytania wkrótce!

再见!

Autor: Katarzyna Bańka

Leave a Reply